De tuin van "De Boschplaatse"

Als men door het hek naar binnen komt, is voor velen de eerste indruk, niet die van een boerderij met een boeren-tuin, maar die van een soort kasteeltje met een klein park eromheen.

Een Engelse landschapstuin met hoge bomen, gazons, een slinger-vijver, kortom: romantiek.
Een voorproefje als een soort virtuele wandeling in vier seizoenen biedt u dit pad.

De Boschplaatse is in Groningen "ambassadeur" voor het project Kijk mijn Erf .
Het project gaat van start op zaterdag 11 juni en het (voorlopige) programma vindt u door te klikken op het logo:

tuin.startkabel.nl
Aspecten van deze tuin die op deze website behandeld worden:
1. Het aspect "slingertuin", de typisch Groninger variant van kleine engelse landschapstuinen
2. Stinzenplanten in het voorjaar
3. De kruidentuin
4. Inventarisatie van planten, nagenoeg allemaal planten uit de periode 1880 - 1900
5. Inventarisatie van vogels, die zich hier thuisvoelen vanwege de bijzondere biotoop
6. Inventarisatie van paddestoelen die hier zijn gaan groeien door 30 jaar natuurlijk tuinbeheer
7. Het beheer van de afgelopen 30 jaar
8. Omgeving

1. DE SLINGERTUIN
Eind 19e eeuw begonnen rijkgeworden boeren en dorpsnotabelen in navolging van eigenaren van adellijke huizen, kastelen en borgen tuinen aan te laten leggen in een variant van de engelse landschapsstijl. In Groningen werden deze tuinen smalend "slingertuinen" genoemd door "het gewone volk" dat toch al niet zoveel op had met vooral de boeren.
Slingertuinen worden als typisch Groninger verschijnsel besproken op een speciale website www.slingertuinen.nl
De Boschplaatse heeft een van de meest romantische slingertuinen met een een deel siertuin van ruim 0,5 ha, met een kruidentuin en een appelhof van 0,3 ha. Een uitgebreide beschrijving volgt hier zo spoedig mogelijk.

Citerend uit de gids "HET TUINPAD OP" :
" De tuin van "De Boschplaatse" is in 1890 ontworpen door J. Vroom sr. De gazons, de vele oude bomen en de slingervijver zijn altijd intact gebleven. Sinds 1972 is door de huidige eigenaren gewerkt aan het herstel van de natuur- en belevingswaarden van deze op en top romantische tuin met fraaie zichtlijnen en slingerende paden. Een zeer rijke variatie van oude bomen, van perken met struiken en rhododendrons, met veel 19e eeuwse plantensoorten en een uitbundige stinzenflora maken deze tuin in Engelse landschapsstijl tot een boeiende en telkens verrassende ervaring. De verscholen bronzen faun, een van de mooiste theekoepels in de provincie, een aparte kruidentuin met ca. 100 verschillende kruiden en een oude appelhof met o.a. de paradijsappel complementeren het beeld.
Apart vermeldenswaard is de expositie in het souterrain van "De Boschplaatse" met een historisch overzicht van achtergronden en principes van de zgn. "Slingertuinen" met oude beplantingslijsten, luchtfoto's uit 1932, oude ansichtkaarten en beeldverslagen van de restauraties die net beëindigd of nog gaande zijn. Verder: multimedia presentaties met historisch en nieuw beeldmateriaal van bijna alle slingertuinen in Groningen. Bezoek vanaf 21 mei na telefonische afspraak."
Toegangsprijs voor tuin en expositie: € 4,50.
Lezing en rondleiding voor groepen tot max. 25 personen (1,5 à 2 uur) € 50,-

Om een idee te geven ziet u hieronder de tekening uit 1890 van J. Vroom sr.


 

2. STINZENPLANTEN
Het aardige van oude tuinen, zoals die van "De Boschplaatse", is dat men er vaak zeer speciale planten aantreft.
Het zijn vooral de zgn. stinzenplanten, die in het voorjaar de tuin een vrolijk aanzien geven.


De plukken met sneeuwklokjes, de narcissenvelden onder de boomgroepen en de verspreid groeiende dichtersnarcissen, de krokussen, winterakoniet en hele velden speenkruid horen bij de stinzenflora.



 

Soms heel bescheiden, zoals half verscholen onder struikgewas het daslook, de salomonszegel, voorjaarshelmbloem, hondstand en holwortel, kievietseitjes, de vogelmelk, het lieve-vrouwe-bedstro, de bosanemonen de donkere ooievaarsbek en de Italiaanse aronskelk.En natuurlijk ook longkruid bij de vijver en maagdepalm in de schaduw van bruine beuken.

Soms opvallend, zoals de grotere velden met de lelietjes der dalen en vooral de zachte pasteltinten van een pluk wilde hyacintjes in het gras onder de bomen bij het bruggetje over de vijver.

Wat is eigenlijk stinzenflora? Er gaan verhalen dat er planten meegenomen zouden zijn van de middeleeuwse kruistochten en "ontsnapt" uit kruidentuinen van kloosters. Anderen houden het op verwilderde sierplanten of gewoon een soort "dwaalgasten". Het woord komt natuurlijk van de Friese stinzen omdat de planten daar zoveel voorkwamen, evenals bij de Groninger borgen en steenhuizen. Maar de flora is overal te vinden in oude tuinen van buitenplaatsen, kastelen, boerderijen en pastorieën. Eigenlijk zijn de meeste stinzenplanten pas als siergewassen gebruikt na 1800 als onderbegroeing in bossen en in grasvelden in samenhang met de opkomst van romantische tuinen.
Het gebruik als kruiden, zoals blijkt uit laat middel-eeuwse beschrijvingen van kruiden in kloostertuinen, heeft geen directe relatie met het begrip "Stinzenflora".
Een complete lijst van aanwezige stinzenplanten - soms met hun Groninger naam erbij - vindt u HIER

3. DE KRUIDENTUIN
Op "De Boschplaatse" vindt men onder de ruim 70 soorten in de kruidentuin, geen stinzenplanten ,afgezien van wat lieve-vrouwe-bedstro, maar wel de "heilige mandragoor" of alruin, de eenbes en vele andere. Zie de inventarisatie-lijst van de kruidentuin.



Absinth
Agrimonie
Alruin (Mandragoor)
Basielkruid
Bergamot
Bergsteenthijm
Betonie
Bieslook
Bonekruid
Breukkruid
Citroenkruid
Citroen-melisse
Citroenmunt
Citroenthijm
Courgette
Dragon
Dropplant
Duifkruid
Eenbes (Paris)
Egyptische ui
Engelwortel
Gamander
Gele Monnikskap

Griekse Alant
Grote Pimpernel
Grote Valeriaan
Gulden roede

Hartgespan
Heemst
Hyssop
Kamper-foelie
Karmozijnbes
Kleine Pimpernel
Kleine Valeriaan
Komkommerkruid
Koninginnekruid
Koningskaars
Kruizemunt
Lavas
Lavendel
Leverkruid
Lieve-vrouwe-bedstro
Longkruid
Maagde-palm
Mannen-bloed
Mansoor

Marjolijn
Moederkruid
Oregano
Peterselie
Rode Zonnehoed

Roomse Kervel
Salie
Scutellaria
Selderij
Smeerwortel
thijm
Tripmadam
Venkel
Verfbrem
Verfkamille
Vingerhoedskruid
Vrouwenmantel
Wijnruit
Wilde Aardbei
Wildemanskruid
Zeepkruid
Centaurie
Woudlelie
Zilverdistel




4. PLANTEN-INVENTARISATIE
Naast de stinzenflora en de kruidentuin, vindt men er een veelheid aan soorten planten en bomen, verder een grote slingervijver met rijke inheemse vegetatie (watermunt, wateraardbei, waterlelie, waterweegbree, waterdrieblad, waterranonkel, waterviolier, gele lis, moerasspirea, leverkruid en diverse varens).

BOMEN, STRUIKEN en KLEINE GEWASSEN : klik hier voor de voorlopige lijst

Hoewel in 1890 de plantenrijkdom in tuinen niet zo groot was als men nu bij tuincentra aantreft, is er ook in tuinen met een authentiek 19e eeuwse beplanting veel te genieten aan bloemenpracht vooral in de maanden april en mei. Als "interactief spelletje" hebben wij foto's gemaakt van bloemen in de tuin in april en mei, zonder er de naam bij te geven.
Bekijk de fotogalerij van april door hieronder te klikken en als u niewsgierig bent naar de naam ,dan mag u ons een emailtje sturen
FOTOGALERIJ APRIL 2004.
(In de fotogalerij kunt u klikken op de foto voor een vergroting)

 

5. VOGEL-INVENTARISATIE

Vogels op De Boschplaatse
en in het naastgelegen weiland
(broedvogels, wintergasten, trekvogels en dwaalgasten alfabetisch op nederlandse naam)
1972 - 2004
klik hier en u krijgt plaatjes met vogelgeluid (met dank aan het IVN)

Amazone papegaai (dwaalgast)
Blauwe reiger _Ardea cinerea
Boeren zwaluw_Hirundo rustica
Boomklever_Sitta europaea
Boomkruiper_Certhia brachydactyla
Bruine_Kiekendief_Circus-aeruginosus
Buizerd_Buteo-buteo
Buul-buul_Pycnonotus barbatus (dwaalgast)
Ekster_pica-pica
Fazant_Phasianus-colchicus
Fitis_Phylloscopus-trochilus
Fluiter_Phylloscopus-sibilatrix
Gekraagde_Roodstaart_Phoenicurus-phoenicurus
Goudhaantje_Regulus-regulus
Grasmus_Sylvia-communis
Grauwe_Kiekendief_Circus-pygargus
Grauwe_Vliegenvanger_Muscicapa-striata
Groenling_Carduelis-chloris
Grote_Bonte_Specht_Dendrocopos-major
Grote_Lijster_Turdus-viscivorus
Havik_Accipiter-gentilis
Heggemus_Prunella modularis
Helmparelhoen_Numida meleagris (huisdier)
Holenduif_Columba-oenas
Houtduif_Columba-palumbus
Huismus_Passer-domesticus
Huiszwaluw_Delichon-urbica
Keep Fringilla montifringilla (wintergast)
Kerkuil_Tyto-alba
Kieviet_Vanellus-vanellus
Kleine zwaan_Cygnus bewickii (wintergast)
Kneu_Carduelis-cannabina
Knobbelzwaan_Cygnus olor (wintergast)
Koekoek_Cuculus-canorus

Kokmeeuw _Larus ridibundus
Koolmees_Parus-major
Kraai_Corvus-corone
Kramsvogel_Turdus-pilaris (wintergast)
Kwartelkoning_Crex-crex (1973 en 2003)
Nachtegaal_Luscinia-megarhynchos
Nijlgans Aplopochen aegyptiacus (dwaalgast)
Pimpelmees_Parus-caeruleus
Putter-Carduelis-carduelis
Ransuil_Asio-otus
Rietgans_Anser fabalis (wintergast)
Ringmus_Passer-montanus
Roodborst_Erithacus-rubecula
Sperwer_Accipiter-nisus
Spotvogel_Hippolais-icterina
Spreeuw_Sturnus-vulgaris
Staartmees_Aegithalus caudatus
Tjiftjaf_Phylloscopus-collybita
Torenvalk_Falco-tinnunculus
Tuinfluiter_Sylvia-borin
Turkse_Tortel_Streptopelia-decaocto
Vink_Fringilla-coelebs
Vlaamse_Gaai_Garrulus-glandarius
Vuurgoudhaantje_Regulus-ignicapillus
Waterhoen_Gallinula-chloropus
Wielewaal_Oriolus-oriolus
Wilde_Eend_Anas-platyrhynchos
Wilde zwaan _Cygnus cygnus(wintergast)
Winterkoning_Troglodytes-troglodytes
Witte_Kwikstaart_Motacilla-alba
Zanglijster_Turdus-philomelos
Zwartkop_Sylvia-atricapilla
Zwartkopmeeuw_Larus melanocephalus

6. PADDESTOELEN--INVENTARISATIE

De laatste jaren is de rijkdom aan paddestoelen (terug)gekomen en soms gefotografeerd. Mycologie is een apart specialisme, maar wij doen ons best om ook van dat wezenlijke aspect van schimmels te weten wat voor goed natuurbeheer nodig is. Het culinaire aspect wordt daarbij trouwens ook niet uit het oog verloren.
Binnenkort volgen hier lijsten en zelf gemaakte foto's

 

7. BEHEER

Sinds 1972 wordt geen landbouwzout meer gebruikt om de tuin vrij van onkruiden te houden, zoals de vorige eigenaar deed. Ook wordt niet gewerkt met kunstmest om de grond zoveel mogelijk een natuurlijke balans te geven. Mos is echt niet lelijker dan gras, kunstgrepen hebben slechts tijdelijk effect en verrijken de natuur zeker niet.
Zelfs schoffelen, harken en omspitten zijn ook storende ingrepen die tot het minimum beperkt moeten blijven in een tuin met een natuurlijk evenwicht. Doordat echter ook de cultuurhistorische waarden van de tuin hersteld zijn en in ere gehouden worden, blijft er nog veel noodzakelijk werk over:

- kantensteken langs de 650 meter wandelpaadjes en langs de perken
- paadjes en grind vrijhouden van grassen, onkruiden en opslag
- gazons maaien (dit is trouwens pas na 1925 in de mode gekomen)
- opslag van esdoorns en onkruiden uittrekken
- vijver vrij houden van waterpest, herfstbladeren en randen schoon houden
- snoeien van hagen, rozen, fruitbomen en als nodig van struiken en bomen
- zevenblad en brandnetels van de buren uit de eigen tuin houden

- zelf composteren ( minstens 4 kubieke meter per jaar)
- dood hout en snoeihout verwerken tot brandhout, opstapelen, afvoeren of opbranden
- rozen en andere cultuurplanten bemesten
- stekken, zaden verzamelen, zaaien, poten, verplanten
- waterstand reguleren voorzover mogelijk en - in extreem droge zomers - sproeien
- enz. enz.
Minimaal benodigde apparatuur: zitmaaiers, luchtkussenmaaier, bosmaaier, kantensnijmachine, kettingzaag, bladblazer
en evt ook een onkruidbrander
Verder natuurlijk tal van verschillende spades, schoppen, harken, schoffels, handzagen, kruiwagens, aanhanger.
Een aantal jongens uit het dorp hebben ons in het verleden bijgestaan bij al dit werk (en meer) en wij zijn deze jongens (destijds scholieren en studenten) nog steeds zeer dankbaar: Hans en Bert Meulman en Derk Uil zullen wij niet licht vergeten en wij zijn er dankbaar voor, dat dit goede gevoel wederzijds is.

8. OMGEVING

In de nabije omgeving is de rijke flora en fauna te vinden van het dal van de Westerwoldse A en de Ruiten A, langs oevers en in broekbossen met hun afwisseling van zandduintjes uit de laatste ijstijd, veen, leem en beekklei. De Ecologische hoofdstructuur Westerwolde loopt op een afstand van een paar honderd meter vanaf De Boschplaatse in het natuurgebied De Gaast. Om een indruk te geven kunt u klikken op deze link.

9. LINKS

Pagina over biologisch tuinieren
Het Tuinpad Op
Nederlandse Tuinenstichting
Landschapsbeheer Groningen
Het jaar van de slakken
KNNV

 

 

 

 

 

 

Slingertuin, romantische, engelse landschapsstijl, Boschplaatse, vakantie, landgoed, huisje, huis, vakantiehuis, vakantiehuisje, b&b, natuur, rust, ruimte, stijl, authentiek, gast, logies, logeren, accommodatie, echt, zwembad, tuin, open haard, terras, huur, bos, boomgaard, speelwei, barbecue, bedstee,heritage, hospitality, b&b, holiday home, Schloss, castle, chateau, private, typical, countryside, aristocracy, quiet, Ferienhaus, privat, landlich, ruhig, privé, campagne, typique, aristocratie, urlaub, Ferien, holiday, vacation, vacances, lodge, Groningen